کنترل سموم قارچی خوراک دام در فرآیند فرآوری حرارتی غلات

کیفیت بهداشتی و سلامت غلات دامی، پایه‌ای‌ترین عامل در دستیابی به ضریب تبدیل بهینه و حفظ سلامت گله‌های پرورشی است. در میان آلاینده‌های بیولوژیکی، سموم قارچی خوراک دام (مایکوتوکسین‌ها) نظیر آفلاتوکسین، زیرالنون، دی‌اکسی‌نیوالنول (DON) و فومونیزین‌ها همواره تهدیدی خاموش و پرهزینه به شمار می‌روند. مایکوتوکسین‌ها متابولیت‌های ثانویه پایداری هستند که بر اثر رشد قارچ‌های رشته‌ای در مراحل کاشت، برداشت یا ذخیره‌سازی غلات تولید می‌شوند. روش‌های مکانیکی، حرارتی و هیدروترمال مانند کاندیشنینگ، پلت‌سازی و فلیکینگ با بخار (Steam Flaking)، علاوه بر افزایش قابلیت هضم نشاسته، نقش مؤثری در تعدیل، غیرفعال‌سازی نسبی و جلوگیری از گسترش این متابولیت‌های سمی در خوراک نهایی ایفا می‌کنند.

تأثیر فرآیندهای حرارتی و بخاردهی بر سموم قارچی خوراک دام

ساختار شیمیایی مایکوتوکسین‌ها مقاومت بالایی در برابر تنش‌های فیزیکی دارد، با این حال ترکیب رطوبت کنترل‌شده، دمای بالا و تنش برشی در خطوط فرآوری، ساختار برخی از این پیوندهای مولکولی را تضعیف می‌کند. در فرآیندهای هیدروترمال، تزریق مستقیم بخار به همراه فشار فیزیکی غلتک‌ها یا دای، باعث تغییر ساختار ماکرومولکول‌ها می‌گردد. بر اساس پژوهش‌های صنعتی، هر گروه از سموم رفتاری متفاوت نشان می‌دهند؛ برای نمونه، حرارت مرطوب معمولاً نسبت به حرارت خشک تأثیر قوی‌تری در تجزیه حرارتی آفلاتوکسین‌ها و فومونیزین‌ها دارد، در حالی که برخی دیگر از سموم نیازمند شرایط سخت‌گیرانه‌تری هستند.

مدیریت رطوبت و خنک‌سازی برای مهار سموم قارچی خوراک دام

یکی از آسیب‌پذیرترین مراحل در تولید خوراک فرآوری‌شده، مرحله پس از اعمال حرارت و رطوبت است. اگر محصول خروجی از کاندیشنر، اکسترودر یا غلتک بخار بلافاصله و با شیوه‌ای اصولی خشک و خنک نشود، شرایط بهشت‌مانندی برای رشد مجدد اسپورهای قارچی نهفته فراهم می‌آید. وجود هوای گرم با رطوبت نسبی بالا در سیلوهای میانی یا بسته‌بندی، منجر به پدیده میعان و تشکیل قطرات آب روی جداره‌ها شده و در کمتر از چند روز، میزان سموم قارچی خوراک دام را به شکل جهشی افزایش می‌دهد.

سیستم‌های خنک‌کننده (کولر) و خشک‌کن باید جریان هوای یکنواخت و کارآمدی را تأمین کنند تا دمای غلات یا پلت فرآوری‌شده به حداکثر ۵ تا ۸ درجه سانتی‌گراد بالاتر از دمای محیط برسد و سطح رطوبت آزاد محصول تا سطوح پایدار و استاندارد (معمولاً زیر ۱۲ تا ۱۳ درصد بسته به شرایط اقلیمی) کاهش یابد. کنترل مستمر جریان هوا و حذف رطوبت اضافی، مانع از فعالیت بیولوژیکی میکروارگانیسم‌ها در انبارهای نگهداری خواهد شد.

نقش طراحی بهداشتی خطوط تولید در پیشگیری از سموم قارچی خوراک دام

پیشگیری از آلودگی متقاطع در کارخانه مستقیماً به استانداردهای مهندسی و ساخت ماشین‌آلات وابسته است. تجمع ذرات آردی و خوراک مرطوب در نقاط کور، زوایای تیز، شیارهای انتقال‌دهنده‌ها و جداره‌های بدون شیب، بستری آلوده به کپک ایجاد می‌کند که به‌مرور وارد جریان خوراک عبوری می‌شود. برای مقابله با خطرات ناشی از سموم قارچی خوراک دام، طراحی کارخانجات و ادوات فرآوری باید اصول بهداشتی ویژه‌ای را رعایت نمایند.

مشاوره فنی با کارشناسان فیدمیل ماشینری (FeedMillMachinery)

بهینه‌سازی خطوط تولید خوراک و سیستم‌های فرآوری حرارتی غلات نیازمند محاسبات دقیق مهندسی و بهره‌گیری از تجهیزات استاندارد است. شرکت FeedMillMachinery واقع در مصطفی‌کمال‌پاشا، بورسا، ترکیه، طراح و سازنده تخصصی خطوط پلت، فرآوری خوراک و سیستم‌های استیم فلیکینگ است. برای دریافت پاسخ سریع به پرسش‌های فنی پیرامون طراحی خطوط و ماشین‌آلات، می‌توانید از طریق پیام‌رسان واتس‌اپ با شماره 58 16 965 533 90+ در ارتباط باشید یا درخواست خود را به نشانی info@feedmillmachinery.com ارسال نمایید.