Blog

Bug'doy maydalash va kleykovina omili: Omixta yem ishlab chiqarish nozikliklari

Omixta yemda bug'doy maydalash sirlari, kleykovina muammosi va tegirmon sozlamalari. Parranda va chorva uchun samarali yem ishlab chiqarish usullari.

Omixta yem sanoatida bug'doy uglevod va o'simlik oqsili bo'yicha eng muhim xomashyolardan biri hisoblanadi. Jo'xori (makkajo'xori) bilan solishtirganda uning tarkibida xom protein miqdori sezilarli darajada yuqori bo'lib, ozuqa ratsionining to'yimliligini oshirishda asosiy tayanch vazifasini o'taydi. Biroq zamonaviy omixta yem zavodlarida bug'doy maydalash jarayoni o'ziga xos muhandislik yondashuvini talab qiladi. Bunga sabab — bug'doy doni tarkibidagi kleykovina (glyuten) va kraxmalning fizik-mexanik xususiyatlaridir. Ushbu omillar hisobga olinmasa, texnologik liniyada jiddiy to'xtalishlar yuzaga kelishi, elektr energiyasi sarfi ortishi va tayyor yemning hazm bo'lish darajasi pasayishi mumkin.

Bug'doy maydalash jarayonida kleykovina xavfi va elak tiqilishi

Bug'doy donining endosperm qismida joylashgan gliadin va glutenin oqsillari namlik hamda mexanik ishqalanish ta'sirida elastik kleykovina to'rini hosil qiladi. Tegirmon kamerasida harorat ko'tarilishi yoki xomashyo namligi sanoat me'yoridan (odatda 13–14% dan) yuqori bo'lgan paytda bug'doy tezda yopishqoq xamirga aylanadi. Bu holat bolg'ali tegirmon elaklarining ko'zlarini qisqa vaqt ichida to'sib qo'yadi.

Elaklar tiqilishi quyidagi jiddiy texnologik oqibatlarga olib keladi:

Tegirmon maydalash kamerasidagi harorat keskin oshadi va don tarkibidagi oqsil denaturatsiyaga uchrab, ozuqaviy qiymati pasayadi.
Dvigatel yuki me'yordan oshib ketadi, energiya sarfi (kVt/soat) 20% dan 40% gacha ortishi mumkin.
Kamera ichida materialning aylanish tezligi to'xtaydi, unsimon chang zarralari ko'payadi va mahsuldorlik keskin pasayadi.
Pelletlash (granula pressi) bosqichida ortiqcha un changi bug' bilan reaksiyaga kirishib, matritsa ko'zlarining to'lib qolishiga sabab bo'ladi.

Parranda va chorva uchun bug'doy maydalash o'lchamlari

Hayvonlarning oshqozon-ichak trakti tuzilishi bir-biridan tubdan farq qiladi. Shuning uchun bitta fraksiyadagi maydalangan bug'doy barcha turdagi xo'jalik hayvonlari uchun to'g'ri kelmaydi. Qayta ishlash darajasini noto'g'ri tanlash metabolik kasalliklarga yoki ozuqa so'rilishining yomonlashuviga olib kelishi aniqlangan.

Turli yo'nalishlar bo'yicha sanoatda tavsiya etiladigan o'rtacha zarracha o'lchamlari (d50):

Broyler jo'jalari: 800 – 1100 mikron. Juda mayda kukun parranda tumshug'iga yopishadi, gushoshqoq (bo'qoq) faoliyatini pasaytiradi va yara paydo bo'lishiga sabab bo'ladi.
Tuxum yo'nalishidagi tovuqlar: 1000 – 1400 mikron. Yirikroq zarrachalar mushakli oshqozonning to'g'ri ishlashini ta'minlaydi va kislotalilik darajasini muvozanatda ushlaydi.
Katta yoshdagi qoramollar (qora mol va buqalar): 1200 – 1800 mikron yoki yassilash (flaking). Bug'doy juda maydalansa, qorinda kraxmalning o'ta tez parchalanishi tufayli o'tkir rumen atsidozi xavfi ortadi.
Cho'chqachilik sektori: 600 – 800 mikron. Pelletlash sifati va kraxmal hazmini oshirish uchun maydaroq fraksiya talab etiladi, ammo oshqozon yarasi paydo bo'lmasligi uchun chang miqdori nazorat qilinishi shart.

Samarali bug'doy maydalash uskunasi: Bolg'ali yoki valetsli tegirmon?

Bug'doyni optimal darajada qayta ishlash uchun uskunani to'g'ri tanlash va uning yordamchi tizimlarini to'g'ri sozlash muhim omil hisoblanadi. Odatda zavodlarda ikkita asosiy maydalash texnologiyasi qo'llaniladi: bolg'ali tegirmonlar va valetsli (rolikli) maydalagichlar.

Bolg'ali tegirmon orqali bug'doy maydalashda eng muhim element kuchli aspiratsiya (havo yordamida tortish) tizimidir. Aspiratsiya kameradagi issiqlikni tashqariga chiqaradi, elakdan o'tgan mahsulotni darhol so'rib oladi va elak ko'zlarining tozaligini ta'minlaydi. Bug'doy uchun bolg'alar periferik tezligi o'rtacha 75–85 m/s atrofida saqlanishi, elak ko'zlari esa odatda 3.0 mm dan 5.0 mm gacha bo'lishi maqsadga muvofiq.

Katta qoramolchilik xo'jaliklarida esa valetsli tegirmonlar yoki bug'da pishirib yassilash (steam flaking) tizimlari yanada yuqori natija beradi. Valetslar donni urib sindirmaydi, balki ezib yoradi. Natijada un changi deyarli hosil bo'lmaydi, kraxmal qobig'i ochilib, kavsh qaytaruvchi hayvonlar tomonidan xavfsiz va to'liq hazm qilinadi.

Tegirmon uskunalari bo'yicha professional texnik yordam kerakmi?

Siz o'z korxonangizda bug'doy maydalash jarayonini optimallashtirish, kleykovina to'planishining oldini olish yoki omixta yem liniyangiz uchun optimal quvvatdagi bolg'ali va valetsli tegirmonlarni tanlashni rejalashtiryapsizmi? Turkiyadagi (Bursa, Mustafakemalpaşa) ishlab chiqarish tajribamiz asosida texnologik maslahat olish yoki zavodingiz talablariga mos uskunalar xususiyatlarini bilish uchun to'g'ridan-to'g'ri mutaxassislarimiz bilan bog'laning. WhatsApp orqali +90 533 965 16 58 raqamiga yozing yoki info@feedmillmachinery.com elektron manziliga murojaat qiling va barcha texnik savollaringizga tezkor javob oling.

Tezda bog'laning

Don turingiz, kunlik tonnaj va mamlakatingizni WhatsApp orqali bizga yuboring — muhandis to'g'ridan-to'g'ri javob beradi.

info@feedmillmachinery.com