მეკვერცხული და ბროილერის ქათმის საკვების დამზადება: ტექნოლოგიური განსხვავებები

თანამედროვე მეფრინველეობაში კომბინირებული საკვების წარმოება აღარ შემოიფარგლება მხოლოდ მარცვლეულისა და ცილოვანი კომპონენტების უბრალო შერევით. ფრინველის გენეტიკურმა პოტენციალმა და მეტაბოლურმა თავისებურებებმა მკვეთრად შეცვალა მიდგომა საწარმოო პროცესისადმი. ქათმის საკვების დამზადება მოითხოვს ზუსტ ინჟინრულ გათვლას, რადგან ხორცის მიმართულების ბროილერსა და კვერცხმდებელ ქათამს სრულიად განსხვავებული ანატომიური და ფიზიოლოგიური მოთხოვნები აქვთ. ამ სტატიაში დეტალურად განვიხილავთ იმ ძირითად ტექნოლოგიურ სხვაობებს, რომლებიც საფქვავ, შემრევ და გრანულირების ხაზებზე წარმოიშობა ამ ორი მიმართულების კომბიკორმის წარმოებისას.

დაფქვის ზომა: ქათმის საკვების დამზადება ბროილერისთვის და მეკვერცხულისთვის

ნედლეულის დაფქვა პირველი და უმნიშვნელოვანესი ტექნოლოგიური ეტაპია. ჩაქუჩიანი წისქვილის საცრების დიამეტრი და ნაწილაკების საბოლოო გრანულომეტრია პირდაპირ განსაზღვრავს ფრინველის საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის მუშაობას. ბროილერის შემთხვევაში პრიორიტეტია საკვები ნივთიერებების მაქსიმალური და სწრაფი შეწოვა. ამიტომ, ბროილერის რაციონისთვის მარცვლეული შედარებით წმინდად ან საშუალოდ იფქვება (ნაწილაკების ტიპური გეომეტრიული საშუალო ზომა ხშირად მერყეობს 650-დან 900 მიკრონამდე). წმინდა ფრაქცია ხელს უწყობს შემდგომ ეტაპზე გრანულის მაღალ სიმკვრივესა და ორთქლით დამუშავების ეფექტიანობას.

მეკვერცხული ქათმის ფიზიოლოგია კი სრულიად განსხვავებულ მიდგომას მოითხოვს. კვერცხმდებელ ფრინველს სჭირდება განვითარებული კუნთოვანი კუჭი (gizzard), რათა საჭმლის მონელება ეტაპობრივად და ჯანსაღად წარიმართოს. ზედმეტად წვრილად დაფქული მასა იწვევს კუჭის ატროფიას, ფაღარათს და საკვების მოუნელებლობას. მეკვერცხული ჯიშებისთვის ნაწილაკების სასურველი ზომა ხშირად აღემატება 1000-1300 მიკრონს. ამის გამო, საფქვავ უბანზე გამოიყენება უფრო დიდი დიამეტრის საცრები ან უპირატესობა ენიჭება ვალცებიან წისქვილებს, რომლებიც მარცვალს ერთგვაროვან, მსხვილ ფრაქციებად ამსხვრევს და ნაკლებ მტვრისებრ ნარჩენს წარმოქმნის.

გრანულირება და კონდიცირება: ქათმის საკვების დამზადება სხვადასხვა ფორმით

საბოლოო პროდუქტის ფიზიკური ფორმა წარმოადგენს მეორე ფუნდამენტურ სხვაობას. ბროილერის ზრდის ტემპი იმდენად სწრაფია, რომ ფრინველმა მინიმალური ენერგიის დახარჯვით უნდა მიიღოს მაქსიმალური საკვები. ამ მიზნით, ბროილერის რაციონი თითქმის ყოველთვის გრანულირებულია (pelleted) ან დამსხვრეული გრანულის (crumble) სახით მიეწოდება. გრანულატორამდე საკვები გადის ხანგრძლივ თერმულ კონდიცირებას მშრალი ორთქლით (ტიპური ტემპერატურული რეჟიმი 80-88 °C), რაც ახდენს სახამებლის ჟელატინიზაციას და აუმჯობესებს გრანულის გამძლეობის ინდექსს (PDI), რომელიც სასურველია იყოს 90%-ზე მაღალი.

მეკვერცხული ქათმის შემთხვევაში სურათი განსხვავებულია. მსოფლიო პრაქტიკაში მეკვერცხული ფრინველის გამოსაკვებად ფართოდ გამოიყენება ფხვნილისებრი (mash) საკვები. კვერცხმდებელი ქათამი საკვების მიღებას უთმობს დღის მნიშვნელოვან ნაწილს, რაც ამცირებს მოწყენილობას და კანბალიზმის რისკს. იმ შემთხვევაშიც კი, როდესაც საწარმო მეკვერცხულისთვის გრანულირებას ირჩევს, თერმული დამუშავება და გრანულის სიმკვრივე ზომიერია, რათა ფრინველს არ გაუჭირდეს მისი მექანიკური დამუშავება.

კალციუმისა და ცხიმის შეყვანა: ქათმის საკვების დამზადება პრაქტიკაში

კვერცხის ნაჭუჭის 95% კალციუმის კარბონატისგან შედგება. შესაბამისად, კვერცხდების პიკში მყოფი ფრინველის რაციონში კალციუმის შემცველობა აღწევს ტიპურ 3.5% - 4.5%-ს (მაშინ როცა ბროილერის ზრდის ფაზაში ეს მაჩვენებელი დაახლოებით 0.8% - 1.0%-ია). ტექნოლოგიური გამოწვევა მდგომარეობს იმაში, რომ კალციუმი უნდა შევიდეს მსხვილი კირქვის ან ნიჟარების სახით (2-4 მმ ნაწილაკები). მსხვილი კალციუმი ღამის განმავლობაში ნელა იხსნება კუჭში, რაც უზრუნველყოფს ნაჭუჭის ხარისხიან ფორმირებას. თუმცა, ასეთი აბრაზიული მასალის გატარება გრანულატორის მატრიცასა და როლერებში იწვევს დანადგარის დეტალების ექსტრემალურ ცვეთას. ამიტომ, მეკვერცხული ხაზის პროექტირებისას ხშირად გათვალისწინებულია კალციუმის პირდაპირ შემრევში შეყვანა გრანულირების გარეშე.

ბროილერის ხაზზე კი საპირისპირო გამოწვევაა: მაღალენერგეტიკული რაციონი მოითხოვს დიდი რაოდენობით თხევადი ზეთის ან ცხიმის შეყვანას (ტიპურად 2%-დან 6%-მდე). შემრევში ჭარბი ცხიმის დამატება ართულებს გრანულირებას და ასუსტებს გრანულის სიმტკიცეს. ამ პრობლემის გადასაჭრელად ბროილერის ხაზებზე გამოიყენება პოსტ-პელეტ ვაკუუმური შემფრქვევები (vacuum coaters) ან გრანულის გამოსასვლელზე დამონტაჟებული თხევადი შეფრქვევის სისტემები.

მიიღეთ პროფესიული ტექნიკური რჩევა FeedMillMachinery-სგან

გეგმავთ მეფრინველეობის კომბიკორმის ქარხნის მოდერნიზაციას ან ახალი საწარმოო ხაზის შექმნას? FeedMillMachinery აწარმოებს მაღალი ხარისხის საფქვავ, შემრევ, გრანულირებისა და ორთქლით დამუშავების დანადგარებს თურქეთში (მუსტაფაქემალფაშა, ბურსა). დაგვიკავშირდით პირდაპირ WhatsApp-ზე ნომერზე +90 533 965 16 58 ან მოგვწერეთ ელფოსტაზე info@feedmillmachinery.com, რათა მიიღოთ სწრაფი და ამომწურავი ტექნიკური პასუხი თქვენი საწარმოს საჭიროებებზე.